F1 yarış hafta sonu programı nasıl işler?

Klasik bir Formula 1 hafta sonu Cuma'dan Pazar'a sürer. Cuma günü birer saatlik iki serbest antrenman seansı (FP1 ve FP2), Cumartesi son bir saatlik antrenman (FP3) ve ardından sıralama turları, Pazar ise Grand Prix'nin kendisi yapılır. Sıralama, gridi belirleyen üç eleme bölümüne ayrılır: Q1 (18 dakika), Q2 (15) ve Q3 (12).

Yarışın kendisi, 305 km'yi aşmak için gereken en az tur sayısını kapsar ve yeşil bayrak altında iki saatlik yarış süresiyle sınırlıdır (kırmızı bayrak kesintisi olursa toplam üç saat). Grand Prix'lerin çoğu yaklaşık 90-105 dakikada biter.

Antrenman seansları, takımların piste uygun ayarı bulduğu yerdir. Pilotlar sıralamayı simüle etmek için az yakıtla kısa ve hızlı turlar, her lastik karışımının nasıl aşındığını öğrenmek için de ağır yakıtla uzun stintler atar. FP1 aynı zamanda takımların genç pilotlara pist süresi verdiği seanstır; kurallar takımları her sezon belirli sayıda ilk antrenmanda çaylak pilot kullanmaya zorlar. Antrenman dereceleri en iyi ihtimalle kaba bir göstergedir: Kimse rakibin ne kadar yakıt taşıdığını ya da hangi motor modunu kullandığını bilmez.

Sıralama, grid pozisyonları için doğrudan bir mücadeledir. Q1'de tüm araçlar piste çıkar ve en yavaşlar elenir; Q2'de aynısı tekrarlanır; Q3 ise pole pozisyonu için en hızlı on araç arasında bir düellodur. Bölümler arasında birkaç dakikalık kısa aralar olduğundan sıralamanın tamamı yaklaşık bir saat sürer. Sıralamanın başlamasıyla birlikte araçlar parc fermé koşullarına girer; yani takımlar yarıştan önce ayarlarda kayda değer değişiklik yapamaz. Hızlı bir sıralama turu için hazırlanan bir araç, pazar günü bu tercihle yaşamak zorundadır.

Standart bir hafta sonunda şampiyona puanı veren tek seans yarıştır. İlk on puan alır: kazanan için 25 puandan onuncu için 1 puana kadar.

Son yıllarda sezon başına altı olmak üzere seçili yarışlarda sprint formatı uygulanır. Cuma günü yalnızca bir antrenman seansı yapılır; ardından üç kısa bölümden oluşan sprint sıralaması gelir: SQ1 (12 dakika), SQ2 (10) ve SQ3 (8). Cumartesi, yaklaşık 100 km süren, kabaca 30 dakikalık ve zorunlu pit stop içermeyen sprint yarışıyla açılır; aynı günün ilerleyen saatlerinde Grand Prix sıralaması yapılır. Pazar günkü Grand Prix değişmez.

Sprint ilk sekize puan verir: kazanana sekiz, sekizinciye bir puan. Seanslar puan getirmeye başlamadan önce yalnızca bir saatlik antrenman olduğu için takımlar doğruya yakın bir ayarla gelmek zorundadır; sprint hafta sonlarının sık sık sürpriz üretmesinin nedeni budur. Bu hafta sonları programı da sıkıştırır; seans saatlerinin taraftarları hazırlıksız yakalamasının nedeni de budur. Işıkların sönmesini kaçırmamanın en güvenli yolu, her seans için yerel saatinize göre çalışan bir geri sayımı kontrol etmektir.

Antrenman seansları 60 dakikadır ve neredeyse her zaman zamanında biter; kırmızı bayrak araçları durdurur ama seans saatini durdurmaz. Sıralama bölümler arasındaki aralarla birlikte yaklaşık bir saat sürer, ancak kırmızı bayraklar bu süreyi uzatabilir, çünkü sıralama saati kırmızı bayrakta durur. Sprint genellikle ısınma turuyla birlikte yaklaşık 30 dakikada biter.

Grand Prix'nin kendisi tipik olarak 90-105 dakika sürer, ama daha uzun bir zaman dilimi planlayın. Yayın ışıklar sönmeden çok önce başlar, ısınma turu birkaç dakika ekler, damalı bayraktan sonra da podyum ve röportajlar gelir. Monako ve Singapur gibi sokak pistlerinde yarışlar daha yavaş geçer ve iki saatlik sınıra daha çok yaklaşır. Yağmurlu bir yarış ya da uzun bir kırmızı bayrak, bitişi üç saatlik kesin sınıra doğru itebilir.

F1 yarışları, bölgesel izleyiciler için seçilmiş yerel öğleden sonra saatlerinde başlar: Avrupa yarışları genellikle yerel saatle 15:00'te, Singapur gibi gece yarışları 20:00'de, Las Vegas GP ise meşhur şekilde Pasifik Saati'yle cumartesi gecesi 22:00'de. Bahreyn, Suudi Arabistan, Katar ve Abu Dabi gibi Orta Doğu yarışları akşam saatlerinde ışıklar altında koşulur. Asya ve Avustralya'daki yarışlar Türkiye'den izleyenler için çoğu zaman sabahın erken saatlerine, Amerika kıtasındaki yarışlar ise akşama ya da geceye denk gelir.

Türkiye'den bakınca Orta Avrupa'daki yarışların yerel 15:00 başlangıcı, Avrupa yaz saatindeyken Türkiye saatiyle 16:00'ya, ekim sonundaki saat değişiminden sonra 17:00'ye denk gelir. Yaz saatini artık uygulamayan Brezilya gibi ülkelerdeki yarışların saati ise hâlâ saat değiştiren ülkelere göre yılda iki kez kayar. MatchCountdown'daki her seans (antrenman, sıralama, sprint ve yarış) saat diliminize çevrilir ve kendi geri sayımıyla gösterilir.

Yarış dışında tek bir seans izleyecekseniz bu sıralama olsun: Kısadır, belirleyicidir ve pazar gününü hazırlar. Sprint hafta sonlarında en yoğun gün, iki rekabetçi seansın yapıldığı cumartesidir. Seans başlangıç saatlerinin hafta sonu içinde, örneğin bir gecikmeden sonra ya da güvenlik nedeniyle değiştirilebileceğini unutmayın; pazartesi kaydettiğiniz bir saate güvenmek yerine geri sayımı o gün yeniden kontrol etmeye değer.